Hệ thống chùa cổ tại lưng chừng núi
Là một trong cố các huyệt đạo thiêng của nước Việt, núi Bà Đen gắn liền với huyền thoại về Linh Sơn Thánh Mẫu Bồ Tát - một biểu tượng tâm linh tại Nam bộ.
Tại lưng chừng núi, hệ thống chùa Bà là nơi có 5 điểm thờ Linh Sơn Thánh Mẫu Bồ Tát, trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc để người dân Nam bộ gửi gắm ước nguyện về sức khoẻ, tài lộc, sự may mắn. Hệ thống chùa gồm: chùa Long Châu Phước Trung, Linh Sơn Tiên Thạch Tự với Điện Bà kế bên, chùa Hoà Đồng, chùa Hang và chùa Quan Âm.
Tại đây, điểm thờ quan trọng nhất là Linh Sơn Tiên Thạch Tự - ngôi chùa cổ nhất tại núi Bà Đen với tuổi đời 300 năm. Trước sân chùa là tượng Phật Bà Quan Âm khoác áo trắng, tay cầm bình nước cam lộ. Ngay bên cạnh chùa là Điện Bà được dựng lên từ một mái hang đá, chính điện thờ Linh Sơn Thánh Mẫu mặt đen.
Cũng ngay trước khuôn viên chùa là đại hồng chung, nơi rất nhiều người dân chọn ngồi dưới chuông để tĩnh tâm, nghe tiếng chuông và nguyện cầu giữa không gian thanh tịnh của chùa.
Hàng năm, hệ thống chùa Bà đón hàng triệu du khách đến hành hương, dâng lòng thành kính trước Linh Sơn Thánh Mẫu Bồ Tát. Lễ hội quan trọng nhất là Lễ vía Bà Đen, diễn ra vào đầu tháng 5 âm lịch với các nghi lễ đặc biệt như Lễ tắm Bà, lễ cúng Ngọ, trình thập cúng…
Hệ thống công trình văn hoá tâm linh kỳ vĩ trên đỉnh núi
Từ khu vực chùa Bà, chỉ mất 5 phút đi cáp treo là lên đỉnh núi – nơi được mệnh danh là “đệ nhất thiên sơn” với khung cảnh hùng vĩ, nên thơ. Giữa không gian rộng lớn của đỉnh núi mây phủ, tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn bằng đồng cao nhất châu Á hiện lên uy nghi với khuôn mặt hiền từ, tay trái cầm bình cam lộ biểu trưng cho sự ban phát phước lành, tay phải nâng lên bắt quyết Giáo hóa ấn, tượng trưng cho sự phù hộ độ trì cho chúng sinh.
Đỉnh núi cũng là nơi ngự toạ của Tôn tượng Bồ Tát Di Lặc được ghép bởi 6,688 viên đá sa thạch theo cảm hứng ruộng bậc thang. Là tượng Phật bằng đá sa thạch lớn hàng đầu thế giới, Tôn tượng Bồ Tát Di Lặc với ánh mắt từ bi, nụ cười hoan hỉ là biểu tượng cho hạnh hỷ xả và niềm vui trên đỉnh núi cao nhất Nam bộ.
Ngay từ quảng trường rộng lớn, du khách có thể phóng tầm mắt nhìn ra toàn cảnh đồng bằng trù phú ẩn hiện giữa biển mây. Cũng từ đây, du khách sẽ lạc vào miền đất Phật an yên với khung cảnh thiền định, những lối đi bạt ngàn hoa bung nở suốt bốn mùa, và khu vườn Bồ Đề với 108 cây bồ đề từ Bồ Đề Đạo Tràng được trồng bởi các vị cao tăng từ khắp nơi trên thế giới trong dịp đại lễ Vesak 2025.
Ngay dưới chân tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn là một trung tâm triển lãm Phật giáo 4 tầng rộng lớn.
Tại tầng 1, trải nghiệm không thể bỏ qua là xem phim 3D mapping về sự hình thành của vũ trụ dưới lăng kính Phật giáo trên màn hình mái vòm có đường kính 20 mét ứng dụng công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới.
Tại tầng 2, có 16 thiết bị trình chiếu 3D hologram hiện đại, nơi du khách có thể chiêm ngưỡng mô hình 16 ngôi chùa nổi tiếng tại Việt Nam. Cũng ngay tại đây, du khách còn có thể tham quan gian phòng đặc biệt của các trụ Kinh Luân (bánh xe cầu nguyện).
Tầng 3 là không gian trưng bày các phiên bản mô phỏng những tác phẩm nghệ thuật Phật Giáo kinh điển, trong đó có nhiều pho tượng Phật được phóng tác theo nguyên bản đặc biệt nổi tiếng của Ấn Độ, Tây Tạng, Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản…
Tầng 4 là nơi lưu giữ Xá lợi Phật Thích Ca do Liên đoàn Phật giáo thế giới tại Bồ Đề Đạo Tràng Ấn Độ trao tặng Việt Nam vào năm 2014. Với các Phật tử, được chiêm bái ngọc xá lợi Đức Phật là một phước báu hiếm có.
Tại khu giảng pháp dưới lòng đất, du khách sẽ chiêm bái cụm 5 trụ kinh bằng đá granite đen kim sa, điêu khắc tâm kinh Bát Nhã bằng chữ vàng, trong đó, trụ kinh lớn nhất có đường kính 2m và cao 19,8m vươn thẳng lên trời.
Những trải nghiệm văn hoá tâm linh đa dạng
Hàng năm, một chuỗi các sự kiện, lễ hội văn hoá tâm linh liên tục được tổ chức quy mô như Hội xuân Núi Bà, Lễ Phật Đản, Lễ Vía Bà, lễ Vu Lan…, đưa nơi đây thành điểm đến hành hương của Việt Nam và thế giới.
Nghi lễ đặc trưng nhất tại núi Bà Đen là lễ dâng đăng được tổ chức vào tất cả các buổi tối thứ 7. Ngay từ khoảng 4-5 giờ chiều, hàng ngàn du khách đã tập trung tại quảng trường rộng lớn dưới chân tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn, nhận những ngọn đăng hoàn toàn miễn phí từ nhân viên khu du lịch Sun World Ba Den. Bút và bàn viết được chuẩn bị sẵn để du khách tự tay ráp đèn đăng và tự tay viết lời nguyện ước.
Nghi thức dâng đăng sẽ diễn ra khi trời ngả tối, nơi hàng ngàn người sẽ xếp hàng nghiêm cẩn dưới quảng trường, tâm tĩnh tại trước ánh sáng lung linh của các ngọn đăng, cùng nguyện cầu bình an, may mắn, tạo nên một không gian vô cùng huyền ảo trên đỉnh thiêng.
Sau nghi thức dâng đăng, du khách sẽ di chuyển xuống khu vực tôn tượng Bồ Tát Di Lặc, xem show nhạc nước đậm sắc màu thiền định, sử dụng các thiết bị công nghệ hiện đại hàng đầu Việt Nam cùng hệ thống 1.450 đèn chiếu sáng vô cùng ảo diệu.
Cũng tại đỉnh núi Bà Đen, các chương trình biểu diễn văn hoá nghệ thuật đậm sắc màu di sản liên tục được tổ chức vào các ngày lễ, Tết và các ngày cuối tuần, đưa nơi đây thành nơi gìn giữ và bồi đắp các giá trị văn hoá tinh hoa của dân tộc.
